ចំពោះមុខអ្នកការទូត អ្នកបង្កើតគោលនយោបាយ និងអ្នកស្រាវជ្រាវជាង១៥០នាក់ លោក កៅ គឹមហួន អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន បានគូសបញ្ជាក់ថា ដើម្បីទប់ទល់នឹងរលកនៃការបង្កើតបក្សសម្ព័ន្ធ និងភាពជាដៃគូថ្មីៗនៅទូទាំងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក អាស៊ាន ត្រូវតែធានាឱ្យបានថា ស្ថាប័នតំបន់ដែលខ្លួនបានខិតខំជ្រោមជ្រែងកសាងអស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍មកនេះនៅតែមានឥទ្ធិពល និងជាមេដែកអាចប្រមូលផ្តុំបណ្តាប្រទេសទាំងអស់ឱ្យមកឈរជុំគ្នាជាមួយខ្លួន។ ការបញ្ជាក់បែបនេះធ្វើឡើងនៅក្នុងជំនួបជាន់ខ្ពស់កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែកញ្ញា នៅទីស្នាក់ការកណ្តាលអាស៊ាន ក្នុងទីក្រុងហ្សាការតា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។
លោកអគ្គលេខាធិការរូបបានព្រមានថា អាស៊ាន កំពុងស្ថិតលើផ្លូវបំបែកដ៏គ្រោះថ្នាក់ ហើយការកើនឡើងនៃបក្សសម្ពន្ធយោធា និងសន្តិសុខតូចៗកំពុងធ្វើឱ្យសមាជិកមួយចំនួនចាប់ផ្តើមរង្គោះរង្គើ និងងាកចេញពីយន្តការអាស៊ាន។ ដូច្នេះសំណួរគន្លឹះនៅចំពោះមុខ តើអាស៊ាន ត្រូវធ្វើដូចម្តេច ដើម្បីរក្សាភាពរ៉ឹងប៉ឹង និងភាពជាកណ្តាលរបស់ខ្លួនក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធតំបន់ដ៏ស្មុគស្មាញនេះ?
បញ្ហានេះ គឺជាអាទិភាពដ៏ចម្បងដែលអាស៊ានត្រូវដោះស្រាយ ជាពិសេសនៅពេលដែលប្រជាជាតិអាស៊ានត្រៀមរៀបចំខួបលើកទី៦០របស់ខ្លួននៅឆ្នាំ២០២៧ ក្រោមប្រធានបទដឹកនាំដោយប្រទេសសិង្ហបុរីបន្តវេនពីហ្វីលីពីន។ លោក កៅ គឹមហួន បានបន្ថែមថា ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ៦ទសវត្សរ៍នេះមិនមែនគ្រាន់តែជាពិធីជប់លៀងអបអរសាទរនោះទេ ប៉ុន្តែជាឱកាស នៃការត្រួតពិនិត្យផ្ទៃក្នុងយ៉ាងហ្មត់ចត់ថា តើស្ថាប័ន និងរបៀបធ្វើការរបស់អាស៊ាន ឧបករណ៍ការទូត ដែលធ្លាប់តែមានប្រសិទ្ធភាពពីមុន នៅតែសមស្របទៅនឹងបរិបទពិភពលោក ដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងគំហុកនេះដែរឬទេ?
ទន្ទឹមនឹងនេះ អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន រូបនេះ បានផ្ញើសារក្រើនរំលឹកថា តួនាទីស្នូលរបស់អាស៊ានមិនអាចពឹងផ្អែកតែលើកេរដំណែលអតីតកាលបានឡើយ ហើយអាស៊ាននឹងមិនអាចរីកចម្រើនទៅមុខបាននោះទេ ប្រសិនបើគ្រាន់តែឈរមើល ឬនៅស្ងៀម។ អាស៊ាន រស់បាន និងខ្លាំងក្លាទៅបាន គឺតាមរយៈការចេះសម្របខ្លួន ការគិតរួមគ្នា ការសម្រេចចិត្តរួមគ្នា និងការដើរទៅមុខជាមួយគ្នាតែប៉ុណ្ណោះ៕
ដោយៈ សរ សុជាតិ