ស្របពេលដែលការក្លែងបន្លំកាន់តែមានល្បិចកលខ្ពស់ អ្នកជំនាញបានជំរុញឱ្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡាចាប់ដៃគ្នាជាបន្ទាន់ជាមួយក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ដើម្បីធ្វើបដិវត្តឌីជីថល ចងក្រងប្រព័ន្ធផ្ទុកទិន្នន័យសញ្ញាបត្រជាតិ ឱ្យមានតម្លាភាព។ តើក្រសួងគួរមានវិធានការត្រួតពិនិត្យយ៉ាងណាខ្លះ ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធិភាព?
លោកបណ្ឌិត ឈត ប៊ុនថង អ្នកជំនាញទស្សនវិជ្ជា និងជាអ្នកតាមដានហេតុការណ៍សង្គមបានគូសបញ្ជាក់ថា ការបញ្ជាទិញសញ្ញាបត្រក្លែងក្លាយនឹងជះផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់តម្លៃ និងគុណភាពនៃការអប់រំ។ ហេតុផលសាមញ្ញបំផុត គឺអ្នកដែលទិញសញ្ញាបត្រទាំងនោះ មិនដែលបានឆ្លងកាត់ការបណ្តុះបណ្តាល ឬខំប្រឹងស្រាវជ្រាវពិតប្រាកដឡើយ ហើយប្រសិនបើមនុស្សជំពូកនេះចូលទៅបម្រើការងារក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋ ឬក្រុមហ៊ុនឯកជន ពួកគេនឹងក្លាយជាបន្ទុកសង្គម ដែលគ្មានប្រសិទ្ធភាពការងារ និងអាចដឹកនាំស្ថាប័នឱ្យជួបមហន្តរាយទៀតផង។ អ្នកជំនាញរូបនេះបានព្រមានថា ប្រព័ន្ធអប់រំរបស់កម្ពុជា នឹងត្រូវរងភាពអាប់ឱន និងបាត់បង់កេរ្តិ៍ឈ្មោះនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ប្រសិនបើនៅតែបណ្តែតបណ្តោយឱ្យមានករណីនេះបន្តកើតមាន។ អ្វីដែលត្រូវធ្វើចំពោះមុខ គឺការវែករកមុខមេខ្លោងបង្កើតសញ្ញាបត្រក្លែងក្លាយ ហើយរដ្ឋាភិបាលត្រូវតែធ្វើកំណែទម្រង់ដោយបង្កើតប្រព័ន្ធផ្ទុកទិន្នន័យសញ្ញាបត្រជាតិ។
ជាមួយគ្នានេះ លោក សេក សុជាតិ អ្នកប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍ផ្នត់គំនិត និងការស្រាវជ្រាវ ក៏បានសង្កេតឃើញដែរថា ការលួចបន្លំសញ្ញាបត្រនេះធ្លាប់មានឫសគល់តាំងពីយូរមកហើយ ដើម្បីបម្រើផលប្រយោជន៍បុគ្គល និងភាពមានបានផ្ទាល់ខ្លួន។ លោកបានវាយតម្លៃថា សកលវិទ្យាល័យនីមួយៗមិនអាចចេញសញ្ញាបត្រក្លែងក្លាយនេះបាននោះទេ បើគ្មានការគប់គិត បើកដៃ ឬកេងប្រវ័ញ្ចស្វែងរកផលចំណេញពីសំណាក់បុគ្គលពុករលួយមួយចំនួន ដែលជ្រកក្រោមស្លាកអ្នកអប់រំនោះ។
អត្ថបទគួរអាន
ដើម្បីលុបបំបាត់ការសូកប៉ាន់ និងអំពើពុករលួយនេះលោក សេក សុជាតិ យល់ថា ក្រសួងអប់រំត្រូវតែសហការជាមួយក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ដើម្បីប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាទំនើបដូចជា QR Code មិនអាចកែបន្លំបាន ឬប្រព័ន្ធ Blockchain មកគ្រប់គ្រងសញ្ញាបត្រ ដែលនេះជាអាវុធដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុតក្នុងការផ្ទៀងផ្ទាត់ភាពត្រឹមត្រូវ និងទប់ស្កាត់ការក្លែងបន្លំពីខាងក្រៅ។
គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា ឬដែលមហាជនស្គាល់ថា សាលាតិចណូ (ITC) បានចេញលិខិតបដិសេធជាផ្លូវការមួយបន្ទាប់ពីបានរកឃើញករណីក្លែងបន្លំសញ្ញាបត្រកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរមួយ។ នៅក្នុងលិខិតនោះ សាលាតិចណូបានប្រកាសថា សញ្ញាបត្រដែលមានអត្តសញ្ញាណឈ្មោះ ណន សីហា ភេទប្រុសកើតថ្ងៃទី៣ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៩៣ គឺជាសញ្ញាបត្រក្លែងក្លាយទាំងស្រុង ដែលមិនមែនចេញដោយវិទ្យាស្ថានឡើយ។ វិទ្យាស្ថាន ក៏បានអំពាវនាវ និងស្នើសុំយ៉ាងទទូចដល់អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចឱ្យចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់ឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់បំផុតចំពោះករណីនេះ។
ជាមួយគ្នានេះ អគ្គលេខាធិការដ្ឋានគណៈវិស្វករកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា ការចុះបញ្ជីវិស្វករនៅគណៈវិស្វករកម្ពុជា ត្រូវបានផ្ទៀងផ្ទាត់លើសញ្ញាបត្រវិស្វកម្ម ដែលមានការបញ្ជាក់ពីអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច។ ករណីឈ្មោះ ណន សីហា ដែលបានអនុម័តនៅថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយផ្អែកលើសញ្ញាបត្រវិស្វកម្ម ដែលមានការបញ្ជាក់ពីអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច។ ក្រោយពីទទួលបានលិខិតបដិសេធរបស់វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា អគ្គលេខាធិការដ្ឋានគណៈវិស្វករកម្ពុជា នឹងរៀបចំនីតិវិធីច្បាប់ក្នុងការចេញសេចក្ដីសម្រេចលុបឈ្មោះ ណន សីហា ចេញពីបញ្ជីឈ្មោះវិស្វកររបស់គណៈវិស្វករកម្ពុជា។ សរុបមកបញ្ហាសញ្ញាបត្រក្លែងក្លាយ មិនមែនត្រឹមតែជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌធម្មតានោះទេ ប៉ុន្តែវាជាឃាតករលាក់មុខ ដែលកំពុងសម្លាប់ទឹកចិត្តសិស្ស-និស្សិត ដែលខំប្រឹងរៀនសូត្រពិតប្រាកដ និងបំផ្លាញទំនុកចិត្តលើប្រព័ន្ធអប់រំទាំងមូល៕
អត្ថបទ៖ ជា ម៉ារ៉ា
